نظریه های مختلف روانشناسی درباره شادی

2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 1. دیدگاه فروید[1]:

فروید پنج مرحله رشد روانی جنسی را برای آدمی برشمرده است که در هریک از این مراحل بخشی از بدن، نقش غالب را داشته و برجستگی خاصی در زندگی آن دوره و نقش آن دوره در تشکیل شخصیت بر عهده دارد. دیدگاه فروید با تاکید بر نهاد و اصل لذت شناخته می شود. فروید معتقد بود که شادمانی انگیزه نهایی انسان است و هدف زندگی پیروی از اصل لذت می باشد، به طوری که افراد درصدد هستند تا لذت را به حداکثر رسانده و درد را کاهش دهند (به نقل از امیریان،1390).

2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ2. دیدگاه اسکینر:

اسکینر[2] (1953)، شادمانی را احساسی می دانست که از شرایط و موقعیت های تقویت کننده حاصل شده و در این شرایط از فرد کاملا قدردانی می شود و مورد تقویت قرار می گیرد و در معرض کنترل آزار دهنده نیست( همان).

2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 3. دیدگاه مزلو:

مزلو با مطرح کردن سلسله مراتب نیازها، بیان می دارد که این نیازها به طور عام در کلیه افراد آدمی ظاهر می گردد اما طرق ارضای آن ها در شرایط و فرهنگ های مختلف متفاوت است. مازلو بیان می دارد که احساس کمبود، فرد را در جهت تلاش برای ارضای نیاز ترغیب می کند. کوشش موفق و ارضای نیاز، برای مدتی کوتاه احساس شادی را ایجاد می کند( به نقل از زارع،1390). پس مازلو شادی را نتیجه دستیابی به هر سطح از سلسله مراتب نیاز ها می داند.

2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 4. دیدگاه اسلام درباره شادی:

مطلب مرتبط :   پرسش مهر 97 رئیس جمهور  ,بهترین پاسخ به پرسش مهر 98-1397 نوزدهم

شادی به معنای سرزندگی و کامیابی، از مهمترین نیازهای روانی بشر است و به دلیل تأثیرات عمده ای که بر زندگی انسان می گذارد، از اهمیت زیادی برخوردار است. اسلام که خواهان زندگی کامل است حتما به شادی توجه داشته زیرا بدون شادی زندگی کامل و حیات طیبه تحقق نمی یابد. در آموزه های دینی به جایگاه و اهمیت شادی در زندگی و علل و آثار آن، توجه ویژه ای شده؛ تا آنجا که مکرر در دستورات اسلامی و احادیث و روایات ائمه معصومین(ع) به شادیهای مثبت و هدفمند توصیه شده است. در دین اسلام، مفهوم شادی بارها با الفاظ مختلف در قرآن کریم بیان شده است. این مفهوم در مجموع، 25 بار با الفاظ مختلفی همچون: فرح، فرحوا، تفرّح، فرحون و فرحین در قرآن آمده و به معنای خوشحالی، سلامت و مسرّت تعریف شده است. در متون اسلامی به دو نوع شادی برمی خوریم: شادی مثبت و شادی منفی. مخالفت اسلام با برخی شادی ها و اعمال محدودیت در این زمینه، مخالفت با شادی های منفی بوده و به جهت تأمین و تضمین شادی پایدار آینده و سعادت دنیا و آخرت است. اسلام پیوسته افراد را به شادیهای مثبت و سازنده دعوت می کند. در دستورات آسمانی دین اسلام، نکته های ارزشمندی در خصوص ایجاد شادی و نشاط آمده است. که گاهی برای ایجاد شادی برای خود آدمی است و زمانی برای دیگران. در اسلام سفارش زیادی برای تبسم زدن بر دیگران، پوشیدن لباسهای شاد و استعمال بوی خوش، دیدار با دوستان، نظافت و پاکیزگی، مسافرت و تفریح، حضور در طبیعت، زدودن کینه و حسد از دل و شوخ طبعی و مزاح  مطرح شده است، که همه برای ایجاد شادی و راندن غم و اندوه از دل مؤمنان است. پس اسلام شادی را مهم شمرده و راهکارهای فردی و جمعی، در این راستا ارائه داده است(بخشایش، مرتضوی و حائری،1390).عوامل بسیاری در احادیث و روایات برای شادی ذکر شده است:

مطلب مرتبط :   اصول کلی واکنشهای استرس

ـ خرد: ریشه خرد توانایی است و میوه آن شادمانی( امام علی «ع»).

ـ ایمان و اعتماد به فضل خدا: هرکس به خدا اعتماد کند، خداوند شادمانی را به وی می نمایاند( امام علی «ع»).

ـ کارهای شایسته: در پندهای خدا به حضرت عیسی«ع» آمده: ای عیسی از کار شایسته شادمان باش که آن مایه خوشنودی من است.

ـ حسن نیت: هرکس نیت اش نیکو باشد، پاداشش فراوان و زندگی اش خوش می شود( امام علی «ع»).

ـ خوش خلقی: هیچ زندگی گواراتر از خوش خلقی نیست( امام صادق «ع»).

ـ شوخی: مؤمن شوخ و شنگ است و منافق اخمو عصبانی( پیامبر اکرم «ص»).

ـ کسی که دور اندیشی نگهبان او باشد، شادی اش افزون است( امام صادق «ع»).

ـ قناعت: قناعت، آسودگی است( پیامبر اکرم «ص»).

از دیگر عوامل آمده در احادیث می توان به خدمت به مردم، سازگاری و مدارا، انس با نیکان، پاکدامنی و انس با خدا اشاره کرد(محمدی ری شهری،1391).

[1] – Freud

[2] – Skinner

دسته بندی : مقالات