ارزیابی و مقایسه مدل¬های IMDPA و MEDALUS جهت تهیه نقشه بیابان¬زایی در دشت مهران در استان ایلام- قسمت ۱۷

۳-۱-۹-۲-۱ -۲-معیار آب
تغییر­ات سطح آب­های زیر­زمینی در هر سفره به میزان آب­های ورودی و خروجی به سفره بستگی دارد. عوامل تغذیه کننده موجب خیز در سطح سفره و عوامل تخلیه کننده موجب افت سطح آب­های زیر­زمینی می­گردد. در آب­های زیر­زمینی این دو عامل در تمام مدت با مقادیر متفاوت به کار تخلیه و یا تغذیه خود ادامه می­ دهند و تغییرات سطح آب زیر­زمینی با هر­یک از این دو عامل رابطه مستقیم دارد، لذا افزایش هر­کدام موجب ایجاد تغییر در همان راستا می­گردد. جهت بررسی افت سفره در منطقه، با توجه به اطلاعات موجود اقدام به مطالعه افت سفره گردید.لازم به ذکر است که مطالعات بر اساس چاه­های پیزومتر­ی موجود در منطقه انجام شده است.
کیفیت آب زیر­زمینی نتیجه تمامی فرایند­ها و واکنش­هایی است که از هنگام تشکیل و تراکم آب در اتمسفر تا زمانی که توسط قنات یا چشمه از زیر­زمین خارج می­ شود، بر آن عمل کرده است.جهت بررسی کیفیت آب دشت مهران دو شاخص EC و SAR در مدل IMDPA و سه شاخص EC، SAR و CL در مدل MEDALUS استفاده گردید.در ابتدا با توجه به اطلاعات موجود و بازدید­های میدانی، موقعیت کلیه چاه­های موجود در منطقه مطالعاتی ترسیم گردید. سپس به منظور شناخت وضعیت کیفی آب در مناطق مختلف سفره آب زیر­زمینی دشت مهران نتایج آنالیز شیمیایی ۱۰ چاه مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. افزایش EC که بیانگر شور بودن آب است در اثر آبیاری نا­مناسب در خاک­های مناطق خشک و نیمه­خشک ایجاد می­ شود.حتی آب شیرین اندکی نمک­های محلول سدیم، کلسیم و میزیم دارد. موقعی که این آب در خاک­های گرم و خشک که درآنها زهکشی کم و تبخیر و تعرق بالا­ست استفاده می­ شود، آب تبخیر شده و نمک روی زمین باقی می­ماند که معمولا کریستال­هایی را تشکیل می­دهد.
شیوه آبیاری در مدل IMDPA با توجه به پارامتر­های زیر محاسبه می­گردد:
نوع روش آبیاری، مدرنیزه کردن روش­های سنتی و راندمان آبیاری، راهبری مناسب و طراحی مطلوب و بهینه.
جدول۳-۱۴ و ۳-۱۵ شاخص ­هایی که جهت ارزیابی وضعیت فعلی بیابان­زایی با بهره گرفتن از معیار آب در دو مدل IMDPA و MEDALUS را که در منطقه انتخاب گردیده­اند را نشان می­دهد.
جدول ۳-۱۲- تعیین امتیاز شاخص ­های معیار آب در مدل IMDPA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شاخص ارزیابی کلاس بیابان­زایی کم متوسط شدید بسیار شدید
امتیاز ۵/۱ – ۱ ۵/۲ – ۵۱/۱ ۵/۳ – ۵۱/۲ ۴ – ۵۱/۳
(cm/year) نوسانات سفره ۲۰< ۳۰ – ۲۰ ۵۰ – ۳۰ ۵۰۰>
EC (µmohs/cm) ۷۵۰< ۲۲۵۰ – ۷۵۰ ۵۰۰۰ – ۲۲۵۰ ۵۰۰۰>
SAR(µmohs/cm) ۱۵< ۲۶ – ۱۵ ۳۲ – ۲۶ ۳۲>
نوع سیستم آبیاری تحت فشار سنتی مدرنیزه شده(سیفون، گسیلند، دریچه­های سوراخ دار) سنتی با طراحی بهینه(ابعاد کرت، نشتی، فاصله، شکل کرت) سنتی بدون طراحی بهینه مانند آبیاری غرقابی

 

جدول ۳-۱۳- تعیین امتیاز شاخص ­های معیار آب در مدل MEDALUS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *