مقایسه اثر آموزش راهبردهای شناختی و فرا شناختی بر یادگیری مبانی ICTدر بین …

راست[۸۱] معتقد است، فناوری های اطلاعات بر مرزهای ساختارهای نظام آموزشی سنتی فاﺋق آمده است.
راست به دنبال آن است که دریابد، این امربه توانمند شدن تعلیم وتربیت منجرشده یا صرفاً در خدمت روش انتقال دانش نشده است، بلکه موجب خلق زمینه های جدید اجتماعی برای یادگیری شده است. مافولتو[۸۲] نیز بر آن است که تأثیر تحول بخشی فناوری جدید نباید به برنامه درسی وانتقال آن محدود شود، بلکه خود معلمان را نیز باید در بر گیرد. این تأثیر به فرایندی که آنها انتخاب می کنند و مهارت هایی که لازم است داشته باشند، بستگی دارد. معلمان در آینده آن گونه که اکنون می شناسیم نخواهند بود(عطاران ،۱۳۸۳ ۱۱۱-۱۰۸). از طرفی تکنولوژی اطلاعات وارتباطات ومحیط های یادگیری مجازی[۸۳] به گونه ای رایج در نظام های آموزشی ونیز به عنوان یکی از امکانات مهم در نظام های آموزشی به ویژه آموزش عالی مورد استفاده قرار می گیرند. امروزه تکنولوژی به گونه ایست که به طور مداوم تدریس ویادگیری را دچار تغییر وتحول نموده است. عقیده بر این است که ارتباط مبتنی بر رایانه[۸۴] اساسی ترین تغییری بوده است که در طی ۱۵۰ سال گذشته در فناوری ارتباطات روی داده است. گسترش رایانه های شخصی و توسعه اینترنت از مهمترین عواملی بوده اند که این گونه تغییرات وسیع در جامعه را سرعت بخشیده اند. ارتبا طات الکترونیکی و شبکه های دیجیتالی راه وروش فعالیت هارا دگرگون ساخته وبه ارتباطات وسرگرمی های شخصی شکل جدیدی بخشیده است. این تحول ودگرگونی بر نیازها و فرصت های یادگیری تأثیر عمیقی داشته است (گریسون، ترجمه ی زارعی ،۱۳۸۴: ۱۳-۱).
گریسون (ترجمه ی زارعی ،۱۳۸۴ :۱۹) در مقدمه کتاب خود در بخش دیدگاه های قدیمی رویکرد تحول گرایانه را به شکل زیر بیان می کند:” در اواسط دهه ۱۹۸۰، دسترسی عده زیادی از مردم به رایانه های شخصی باعث شد تا این وسیله به عنوان یک واقعیت مطرح گردد. در حال حاضر این وسیله دروازه ورود به اینترنت وشبکه جهانی وب[۸۵] بوده است و در حال ایجاد تحولی عمیق در فرایند یاددهی-یادگیری است. تحولات تکنولوژی که به آنها اشاره شد باعث شده اند تا مربیان نیز دیدگاه خود در مورد چگونگی حصول یادگیری، ودستیابی به بازده های ممکن وضروری آن را مورد تجدید نظر قرار دهند”.
موضوع ومسأله اساسی که امروزه در آموزش و پرورش وجود دارد، دسترسی هر چه سریع تر نیست. در حقیقت ، درک وفهم اطلاعاتی که فراگیران به طور مداوم در معرض آنها قرار می گیرند می باشد. می توان این طور بیان نمودکه درک وفهم تمامی اطلاعات موجود درعرصه حتی محدودترین دانش ها، امری محال و غیر ممکن می باشد.به دلیل همین انفجار اطلاعات وپیشرفت های حاصل شده درعرصه ی ارتباطات است که نیاز به رویکردهای جدید احساس می شود. هدف اصلی ارایه مهارت ها و راهبردهایی است که به وسیله آنها بتوان حجم گسترده اطلاعات را مدیریت نمود.
ران اُلیور[۸۶] بیان می کندکه :”اخیراً عواملی ظهور پیدا کرده اند که به کار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در کلاس ها ومکان های آموزشی را تقویت کرده اند. این عوامل شامل افزایش نیاز به بازدهی و اصلاح انتقال برنامه ها، فرصت هایی برای انطباق روش های ارایه شده توسط فناوری اطلاعات وارتبا طات ، صلاحیت تکنولوژی در حمایت از برنامه های آموزشی ویژه جهت برآورده کردن نیازهای فردی یادگیرندگان وافزایش استفاده از اینترنت به عنوان ابزاری برای دسترسی به اطلاعات و ارتباطات ، همان طور که ما به سمت قرن ۲۱ در حرکتیم این عوامل وبسیاری دیگر تأکید شدیدی بر استفاده فناوری اطلاعات وارتباطات در آموزش دارند که روند موجود نشان می دهد که ما به زودی شاهد تغییرات زیادی در روش های آموزشی طراحی شده و انتقال آنها به عنوان نتیجه استفاده از فرصت ها و به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتبا طات خواهیم بود” ( اُلیور ،۲۰۰۲: ۲و۱).
رویکرد اصلاح گرا:
درباره ی آثار ورود فناوری های ارتباطات به مدرسه ها اظهار نظر متفاوتی می شوند. اسکوفیلد[۸۷] گسترده ای از آراء را بیان می کند که در آن ، برخی باور دارند اثر فناوری های جدید تدریجی است وانتقال برنامه درسی سنتی را کارآمدتر می سازد. از دیدگاه اصلاح گرایی ماسون[۸۸] فناوری های جدید را انقلاب ناکام می داند وایده تحول بنیادی آموزش وپرورش بر اثر فناوری های جدید را رد می کند. در بهترین حالت معلمان محافظه کاربه واسطه فناوری های جدید فرصتی یافته اند تا برنامه درسی سنتی را به روش کارآمدتری انتقال دهند. به عبارت دیگر ،فناوری های جدید تعلیم وتربیت را تسریع می کند ونه متحول. همچنین این دیدگاه ، نظر پست مدرنیزم درباب نقش فناوری های جدید به مثابه نقشی تحول آفرین را رد می کند. اینترنت را مدرنیزم عالی می داند که فقط دسترسی سریع به اطلاعات را امکان پذیر می سازد. اینترنت به جای ارتقای واقعیت ، بازتاب واقعیت وپیروی آن است، در عین اینکه مرزهای میان واقعیت و مجاز را محو می کند. در واقع اینترنت دراین دیدگاه ، حل مسأله ی مرگ خداوند است وبه کاربران خود احساس تسلط بر جهان غیر قطعی[۸۹] را می بخشد.
۹-۵-۲- ۲ نقش سازمان فنی و حرفه ای در آموزش افراد در زمینه فناوری اطلاعات وارتباطات
‏سازمان فنی و حرفه ای از دو جهت می تواند در امر آموزش فناوری اطلاعات مشارکت کند ‏یکی،آموزش افراد ‏عامه جهت آگاهی و استفاده شخصی و دیگری، آموزش افراد متخصص جهت ‏اشتغال زایی . ‏
آموزش های مورد نیاز عامه:‏
‎ ‎ا- نحوه استفاده از کامپیوتر، مثل سیستم های عامل و نرم افزار. ‏
‏۲‏‎ ‎‏- نحوه استفاده از ایتنرنت در حد اتصال به ایتنرنت و تنظیمات مربوط به مودم . ‏
‏۳ – ‏امور سخت افزاری در حد اطلاعات کل و نحوه اتصال آن ها . ‏
‏۴ – ‏مباحث امنیت خصوصی جهت افزایش آگاهی افراد در برابر مخالفان و متخلفان . ‏
‏۵- طراحی توسط کامپیوتر، جهت انجام کارهای فنی و هنری. (فراز مند، ۱ ۱۳۸‏‎ ‎‏) ‏
‏- آموزش های مورد نیاز متخصصین . ‏
‏ا- تعمیرات سخت افزار کامپیوتر بطوری که قطعات مختلف به همراه مشکلات مختلف سخت افزاری ‏را ‏شناخته و بتوانند تعمیر کنند . ‏
‏۲- ‏آموزش تجهیزات شبکه و نحوه نصب و راه اندازی و رفع مشکلات احتمالی . ‏
‏۳ ‏- آموزش مدیریت شبکه جهت نصب سیستم عامل و تنظیم گزینه های آن . ‏
‏۴ ‏- آموزش تضمین پایداری اطلاعات(روش های نرم افزاری و سخت افزاری) که برای کاهش ‏احتمالی از دست ‏رفتن اطلاعات است. ‏
‏۵- آموزش خدمات ایتنرنتی ‏ که شامل نصب و راه اندازی تجهیزات سرورها، امنیت سرورها و ‏کنترل ‏کار بران است . ‏
‏۶- ‏آموزش و طراحی وب سایت و مرا حل کار بانک های اطلاعاتی ‏‏. ‏
‏۷ ‏- آموزش مقابله بانفوذ سیستم ها برای امنیت سیستم و مقابله با جرائم کامپیوتری و ‏ایتنرنت (فرازمند،۱۳۸۱)‏
۶-۲-۲ پیشینه پژوهش
١-۶-٢.تحقیقات انجام شده در ایران:
– طاهری خراسانی(١٣٧٨‏) در پژوهشی تحت عنوان(بررسی رابطه استفاده از راهبردهای ‏یادگیری خودنظم یافته با پیشرفت تحصیلی دردروس ادبیات و ریاضیات درنمونه ای از دانش آموزان کلاس دوم دبیرستان های ناحیه٢شیراز) رابطه استفاده از راهبردهای یادگیری خودنظم داده شده با پیشرفت تحصیلی در دروس ادبیات و ریاضیات دانش آموزان سال اول دبیرستان را مورد بررسی قرارداد، به این منظور٢٩١ آزمودنی( ١۵١دختر و١۴٠ پسر) ازمدارس ناحیه دوآموزش وپرورش شیراز براساس نظرکارشناس آموزش و پرورش انتخاب گردیدند.وبه پرسشنامه”راهبردهای یادگیری نظم داده شده”پاسخ دادند.فرضیه ها وسوال های تحقیق عبارت بودنداز: ١-استفاده از راهبردهای یادگیری خود نظم یافته رابطه معنی داری با پیشرفت تحصیلی در درس ادبیات در دانش آموزان مقطع اول دبیرستان دارد. ٢-‏استفاده از راهبردهای یادگیری خود نظم یافته رابطه معنی داری با بیشرفت تحصبلی دردرس رباضیات دارد. ٣-آبا تفاوت بین همبستگی راهبردهای خود تنظبمی وپیشرفت تحصیلی در درس ادبیات در دختران و پسران معنی داراست.۴- آیا میان همبستگی راهبردهای خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی دختران و پسران مقطع اول دبیرستان تفاوت معنی داری وجود دارد؟ برای بررسی فرضبه های تحقیق از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. و برای پاسخگو یی به سؤال ها از فرمول تعیین معنی دار بودن تفاوت بین پیشرفت تحصیلی در درس ادبیات رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد، داده هادرارتباط بافرضیه دوم بیانگر رابطه مثبت و معنی دارمیان استفاده از راهبردهای یادگیری خود نظم یافته وپیشرفت در درس ریاضیات بود به این ترتیب نتایج مؤید فرضیه های تحقیق بود. همچنین یافته ها نشان دادکه میان ضریب همبستگی خود تظیمی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دردرس ادبیات در دختران و پسران تفاوت معنی داری وجود ندارد. اما میان ضریب همبستگی یادگیری خود نظم یافته و پیشرفت در درس ریاضیات دختران و پسران تفاوت معنی داری وجود داشت. به عبارت دیگر میزان همبستگی میان خود تنظیمی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی در ریاضیات در پسران بیشتر بود.
‏- پاکدامن ساوجی ( ١٣٧٩ ‏) در پژوهشی تحت عنوان (تاثیر آموزش راهبردهای فراشناختی بر درک مطلب دانش آموزان با مشکل درک خواندن)) اثر آموزشی راهبردهای فراشناختی بر درک مطلب خواندن دانش آموزا‏ن بامشکل درک خواندن را مورد بررسی قرارداد. باین منظور ۵١٢ دانش آموزپایه چهارم ابتدایی( ٢۴١ ‏پسر و ٢٧١دختر) که در مدارس عادی مشغول به تحصیل بودند موردآزمون درک مطلب قرار گرفتند. از میان این گروه،۶٠دانش آموز ( ٣٠پسر و٣٠‏دختر) که دراین آزمون کمتر ۵٠% امتیاز رادریافت کردند به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند. این افراد دارای توانایی بهنجار خواندن کلمات بودند، اما مهارت استفاده از خواندن کلمات، برای دریافت معنا از متن را دارا نبودند.کلیه آزمودنیها دارای هوش متوسط(بهره هوشی بین٨۶تا١١) و متوسط سنی ١٠ ‏سال دامنه سنی بین ٩سال و٧ ‏ماه تا١٠سال و۴ماه)بودند و زبان دصلی آنها فارسی بود. افرادگروه نمونه به طورتصادفی به گروه آزمایش( ١۵‏پسر و ١۵‏دختر) و گروه کنترل ( ١۵ ‏پسر و ١۵ ‏دختر) منتسب شدند. افراد گروه آزمایشی به مدت ٢ ماه،در ٨جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آزمون راهبردهای فراشناختی قرارگرفتندو پس ازاین مدت عملکرد هر دوگروه در پس آزمون درک مطلب مقایسه شد. نتایج تحلیل اندا زه گیری های مکرر نشان دهنده تأثیر مثبت آموزش راهبردهای فراشناختی بردرک مطلب آزمودنیهای.گروه آزمایشی بود همچنین، بررسی تفاوتهای جنسیتی نشان دهنده تاثیرپذیری بیشتر دختران نسبت به پسران از آمو زشی این راهبردها بود.
– در پژوهشی دیگر رحیم پور( ١٣٨٠) نقش آموزش اجزا دانش فراشناخت در حل مساﺋل ‏ریاضی را مورد بررسی قرار داد ،و به منظور بررسی نقش آموزش اجزا دانش فراشناخت در ‏حل مساثل ریاضیات،۶٠نفر دانش آمور دختر پایه اول دبیرستان، به عنوان آزمودنی در گروه آزمایش وگروه کنترل قرارگر فنند. گروه آزمایشی در معرض آموزش اجزا دانش فراشناخت قرارگرفت ولی گروه کنترل به شبوه معمولی که روش عادی و متدا ول آموزش و درمدارس است، ریاضیات را فرا گرفتند. محتوای آموزشی مربوط به درس ریا ضیات سال اول ، درطی٣٠ ‏روز به دانش آموزان تدریس شد.قبل از اجرای تحقیق ازدانش آموزان، پیش آزمونی درزمینه ریاضیات گرفته شد. میانگین نمرات در گروههای کنترل و آزمایش به عنوان ملاک مقایسه بین دو گروه محسوب شد.آزمون تی(t-test) به کار برده شدنشان داد که تفاوت معنی داری بین میانگین گروهها کنترل و آزمایش وجود دارد. به عبارت دیگر میانگین نمرات دانش آموزانی که ازآموزش اجزا دانش فراشناخت برخورداربودند به طور معنی داری بیش از میانگین نمرات دانش آموزا نی بودکه به شیوه معمولی آموزش دیده بودند. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد آموزشی فراشناخت اثرات مثبتی برتوانائی حل مسأله دانش آموزان دارد و روش مؤثری دریادگیری دانش آموزان مقطع دبیرستان در درس ریاضی است.
– اکین جی ، شهزاد ( ١٣٨٠ ‏) در تحقیقی تحت عنوان (بررسی تاثیر آموزش راهبردهای فراشناختی پس ختام بر درک مطلب خواندان وسرعت یادگیری دانش آموزان پایه اول دبیرستان)،تعداد ۶٠ نفر از دانش آموزان پایه اول دبیرستان را به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم کردو٣٠ نفر را که گروه آزمایش بودند تحت آموزش راهبردهای فراشناختی قرار داد.
نتایجی که ازتجزیه و تحلیل واریانس به دست آورد به صورت زیربود.
١- آموزش راهبرد پس ختام باعث بهبود عملکرد درک مطلب دانش آموزان شده است.
٢-آموزش راهبرد پس ختام باعث افزایش سرعت یادگیری دانش آموزان شده است.
‏٣-حفظ کاهش زمان صرف شده برای مطالعه در پس آزمون دوم گروه آزمایشی نشان دادکه دانش آموزان اثر آموزشی راهبرد پس ختام را ‏در طول زمان حفظ کرده اند و اجرای پس آزمون ،پیش آزمون در متون علوم اجتماعی و تحلیل داده های حاصل از پیش آزمون و پس آزمونها نشان دادکه دانش آموزان آموزش دیده اثر راهبرد پس ختام را به موضوع های غیر تمرینی هم تعمیم داده اند.
‏راقبیان ،رویا (١٣٨۴ ‏) در پژوهشی تحت عنوان(تاثیر آموزشی دو راهبرد فراشناختی و خود نظارتی بر درک مطلب خواندن دانش آموزان پسر پایه دوم راهنمایی) تعداد نفر از دانش آموزان پسر پایه دوم . راهنمایی را انتخاب و به ٣٣ نفر که گروه آزمایش را تشکیل می دادند دو راهبرد فراشناختی راآموزش داد. نتایج تحلیل آماری نشان دهنده تاثیر مثبت راهبردهای فراشناختی بر درک مطلب دانش آموزان گروه آزمایشی بود.
‏- گلی دیزج،اسفندیار ( ١٣٨۴ ‏) در تحقیقی تحت عنوان (بررسی رابطه بین راهبردهای یادگیری و خلاقیت در بین دانش آموزان دوم دبیرستان شهرستان مینودشت)به نتایج زیر دست پیدا کرد:
١ ‏) بین دانش آموزان رشته ها مختلف از نظر میزان استفاده از راهبردهای یادگیری تفاوت معنی داری به دست نیامد.
‏٢)هم چنین میزان خلاقیت دختران وپسران تفاوت معنی داری مشاهده نگردید.
٣ ‏) بین میزان استفاده ازراهبردهای یادگیری در بین دختران و پسران تفاوت معنی داری مشاهده گردید.

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است